TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ TÍNH CHUYÊN NGHIỆP CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ
Chi bộ Cơ sở
Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhiệm vụ hết sức quan trọng, không thể thiếu đối với tất cả các tổ chức đảng, đảng viên trong tu dưỡng, rèn luyện, cống hiến và phụng sự đất nước. Trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, Người luôn quan tâm chăm lo cho việc xây dựng bộ máy hành chính chuyên nghiệp, xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý “vừa hồng, vừa chuyên”. Nội dung tư tưởng của Hồ Chí Minh về việc bảo đảm tính chuyên nghiệp của công tác quản lý điều hành không chỉ có ý nghĩa to lớn đối với bộ máy chính quyền trong thời kỳ đầu xây dựng đất nước, mà còn có giá trị vận dụng cho công các quản lý các cấp hiện nay.
Thứ nhất, về phong cách lãnh đạo, điều hành: Hồ Chí Minh đưa ra tiêu chí và chức năng, nhiệm vụ cụ thể của người lãnh đạo, kiên quyết chống thói hợm hĩnh, quan liêu. Công tác lãnh đạo phải dân chủ, gắn liền thực tiễn, chủ động sáng tạo, chịu trách nhiệm, không phải cứ ngồi phòng giấy mà viết kế hoạch, ra mệnh lệnh. Người lãnh đạo cần phải gần gũi với dân, sao cho được lòng dân; biết tăng cường tính chủ động trong lãnh đạo hành chính, chống lại việc thi hành máy móc. Một trong những nguyên nhân của tệ quan liêu chính là thái độ sợ trách nhiệm của cán bộ, công chức; không chủ động tìm việc để làm sau khi làm xong việc. Tuy nhiên, tăng cường tính chủ động theo Hồ Chí Minh cần đi đôi với việc chống lại sự tùy tiện, vô kỷ luật, vượt thẩm quyền, lạm quyền. Người nhấn mạnh, đề cao việc thực hiện nguyên tắc tổ chức bộ máy, đặc biệt là nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách: phải có tập thể, nhiều người, nhiều kinh nghiệm để xem xét vấn đề một cách toàn diện; đồng thời, chống bệnh quan liêu, tệ nạn bao biện, độc đoán, chủ quan. Mặt khác, Người đề cao trách nhiệm cá nhân, nếu không sẽ dẫn đến người nọ ủy quyền cho người kia, không ai thi hành. Việc ra quyết định là phải bảo đảm tính thực tiễn, tính khả thi, phù hợp lòng người nhưng vẫn phải có tính quyết đoán, đón đầu, đi trước thời đại “học hỏi quần chúng nhưng không theo đuôi quần chúng”.
Thứ hai, về tổ chức lao động khoa học, bố trí, phân công công việc bảo đảm tính chuyên nghiệp: Theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc bố trí, phân công công việc phải đúng chức trách, nhiệm vụ chính yếu và phải cân đối và hợp lý. Người chỉ rõ, đối với tiêu chuẩn phân công công việc, cần tính đến năng lực là chính, chú trọng thực hiện mục tiêu chính, không nên khắt khe, giáo điều, vì “có kế hoạch làm việc nhưng phân công công việc không khéo, không sáng suốt thì việc gì cũng đến hỏng. Người còn nhấn mạnh về việc dùng nhân tài, không nên căn cứ vào những điều kiện quá khắt khe: “Tài to ta dùng vào việc to, tài nhỏ ta cắt việc nhỏ, ai có năng lực vào việc gì, ta đặt ngay vào việc ấy. Biết dùng người như vậy, ta không lo thiếu gì cán bộ”. Người cũng phê phán sự tùy tiện của một số cán bộ không nắm rõ vị trí, chức năng nhiệm vụ của mình và đề cao tầm quan trọng của việc phối hợp trong công việc. Tùy theo trình độ và yêu cầu mà Đảng và Nhân dân giao nhiệm vụ, mỗi người một việc mới hợp thành công việc chung.
Thứ ba, về công tác nhân sự: Theo Người, nguyên tắc lựa chọn cán bộ phải linh hoạt, phù hợp thực tiễn, phù hợp nguyên tắc và mục tiêu cách mạng: “phải chọn những người có công tâm, trung thành, sốt sắng với quyền lợi dân chúng, có năng lực làm việc, được đông đảo dân làng tín nhiệm. Không thể nhờ tiền tài hay thế lực gì khác…”. Để chống bệnh quan liêu bàn giấy, Hồ Chí Minh đặt ra vấn đề chọn người, thay người, luân chuyển cán bộ. Người cho rằng đào tạo cán bộ trước hết để làm hạt nhân cho tổ chức và cần chú trọng phát triển cán bộ từ cơ sở. Tuy nhiên, Người cũng nhấn mạnh phải có những phương thức kỷ luật đối với những cán bộ vi phạm kỷ luật, ngược lại những người tuy thật thà, trung thành nhưng không có năng lực làm việc thì không thể dùng vào việc thực tế.
Liên hệ với thực tế cơ quan
Trong thực tế công tác, tôi nhận thấy các bài học của Bác vẫn luôn còn tính thời sự trong công tác quản lý tại cơ quan.
Về phong cách lãnh đạo, điều hành, Bác rất chú trọng vào việc tránh quan liêu, cần gắn công việc với thực tiễn, chủ động trong công việc và đặc biệt nêu cao tinh thần dám làm, dám chịu trách nhiệm của người quản lý. Tuy nhiên, một số đảng viên và cấp quản lý chưa quán triệt đầy đủ tư tưởng và quan điểm của Bác về phong cách lãnh đạo, điều hành chuyên nghiệp. Có thể do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan, một số nhà quản lý chưa có tính chủ động cao, chưa dám chịu trách nhiệm, tuy đã có gắn công việc với thực tiễn. Trong thực tế, sự chủ động đôi khi bị lạm dụng sẽ dẫn đến sự tùy tiện trong quản lý. Vì vậy để sự chủ động trong công việc đạt được hiệu quả tối ưu, cần phải lấy ý kiến tham khảo từ các chuyên gia, tập thể người lao động, từ đó người quản lý có thể làm theo đúng quy định, không sợ vi phạm kỷ luật mà vẫn đạt được sự chủ động mong muốn.
Về tổ chức lao động khoa học, bố trí, phân công công việc bảo đảm tính chuyên nghiệp: thực tế cho thấy còn những bất cập, thiếu tính chuyên nghiệp trong công tác tổ chức lao động ở một số đơn vị ở các cấp. Đó là do sự phân công công việc chưa phù hợp, có sự lệch hướng khi chỉ tập trung vào một nhóm nhân viên mà chúng ta tin tưởng. Điều này mang lại sự bất cập như Bác đã nêu, tạo nên sự bất công ngay trong tổ chức, mà chúng ta tưởng chừng như đang làm đúng khi phân công công đúng người, đúng năng lực. Việc trọng dụng, sử dụng nhân lực cần có sự hài hòa và phải đạt hiệu quả.
Về công tác nhân sự: vấn đề quản trị nhân sự trong một số đơn vị chưa thực sự hiệu quả. Tư tưởng của Bác là phải luôn thận trọng công tác nhân sự và có sự yêu cầu về luân chuyển. Thực tế trong một số tổ chức hiện nay chưa cho thấy có sự luân chuyển lao động phù hợp, có thể do vấn đề chuyên môn, năng lực,... Việc này dẫn đến tạo điều kiện cho sự “cố thủ, bảo thủ” của một số người làm việc không hiệu quả, nhưng không có cơ chế thay đổi kịp thời. Vì vậy, các cấp quản lý cần xây dựng các tiêu chí đánh giá chất lượng công việc rõ ràng để đảm bảo chất lượng công việc trong từng vị trí, từng bộ phận luôn đạt hiệu quả nhất, nhằm mục đích chung đưa tổ chức ngày càng phát triển.
Những tư tưởng của Hồ Chí Minh vẫn mang tính còn nguyên giá trị ứng dụng, tính thời sự cho đến ngày nay. Vận dụng triệt tư tưởng, phong cách, đạo đức Hồ Chí Minh là việc làm cấp thiết và thường xuyên để đẩy mạnh thực hiện mục tiêu cải cách hành chính, nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước, là nhân tố bảo đảm thắng lợi của cách mạng trong giai đọan mới, trong thời kỳ cách mạng công nghiệp 4.0 cùng với mở cửa, hội nhập sâu về kinh tế quốc tế.
Tham khảo