Dân chủ là bản chất của chế độ xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam đang xây dựng; đó cũng vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển đất nước và đảm bảo tiến bộ xã hội. Thực hành dân chủ gắn với tăng cường pháp chế, đảm bảo trật tự, kỷ cương xã hội là yêu cầu, điều kiện quan trọng trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; phản ánh tính ưu việt của hệ thống chính trị Việt Nam. Tư tưởng của Hồ Chí Minh về thực hành dân chủ và tăng cường pháp chế có ý nghĩa sâu sắc trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam. Người khẳng định rằng dân chủ là tài sản quý giá mà nhân dân đã đấu tranh giành được, do đó, nhân dân phải là người làm chủ, với quyền lực thuộc về tay họ.
Dân chủ xã hội chủ nghĩa là cốt lõi của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của pháp luật trong cuộc sống. Để thực hiện hiệu quả, cần có một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, đảm bảo rằng mọi vi phạm đều bị xử lý nghiêm minh. Mối quan hệ giữa thực hành dân chủ và tăng cường pháp chế là chặt chẽ và hỗ trợ lẫn nhau, với sự tham gia của nhân dân trong giám sát và phản biện xã hội.
Nhà nước đóng vai trò thiết yếu trong việc tạo điều kiện cho dân chủ, phải phục vụ người dân và chịu trách nhiệm trước nhân dân. Cần có cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước từ phía nhân dân để tránh lạm quyền. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cần được đổi mới để nâng cao vai trò trong việc phát huy quyền dân chủ của nhân dân.
Các hoạt động giám sát, phản biện xã hội và công khai thông tin cũng rất quan trọng để bảo đảm tính khách quan và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước. Bằng cách này, dân chủ và pháp chế xã hội chủ nghĩa sẽ trở thành thói quen và nền tảng cho xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam.
Những điểm chính trong tư tưởng của Hồ Chí Minh
Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam:
Đảng Cộng sản Việt Nam đã kế thừa và phát triển tư tưởng này qua các kỳ đại hội, khẳng định rằng thực hành dân chủ và tăng cường pháp chế là nguyên tắc cơ bản trong quản lý xã hội, nhằm xây dựng một Nhà nước XHCN vững mạnh, minh bạch và hiệu quả.
Giải pháp đề xuất:
Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về thực hành dân chủ và tăng cường pháp chế sẽ tiếp tục là kim chỉ nam cho các cấp lãnh đạo trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.
Sinh viên có một vai trò hết sức quan trọng trong việc thực hành dân chủ và tăng cường pháp chế, đảm bảo kỷ cương xã hội. Trước tiên, phải thường xuyên tham gia vào các hoạt động như thảo luận, phản biện, và tổ chức các sự kiện để nâng cao nhận thức về các vấn đề xã hội và chính trị. Thứ hai, mạnh dạn sử dụng tiếng nói của mình để thúc đẩy các thay đổi tích cực và kêu gọi hành động từ các nhà lãnh đạo và cộng đồng. Thứ ba, ra sức học tập, trau dồi kiến thức, và không ngừng cố gắng thay đổi để bản thân hoàn thiện hơn từng ngày, trở thành phiên bản tốt nhất. Ngoài ra, cũng có thể tham gia vào các tổ chức và nhóm hoạt động để làm việc trực tiếp cho các mục tiêu này.